O vindeiro sábado, 17 de outubro, ás 12:00h faremos  unha  visita guiada á exposición  A CIDADE QUE SE SOÑOU A SI MESMA guiados por un dos seus comisarios, Santiago Rodríguez Caramés, profesor do Departamento de Humanidades da Universidade da Coruña.

Esta exposición, organizada polo Consorcio de Santiago, pretende revisitar o episodio da arquitectura rexionalista en Compostela, cuxa herdanza románica e barroca inspirou, xunto coa tradición popular, unha arquitectura que marcou o carácter contemporáneo da cidade. Potenciada polo galeguismo antes da guerra na procura dun estilo nacional, sería asimilado como nota folclórica polas elites locais da posguerra. Desde finais dos anos dez até os anos sesenta, a arquitectura rexionalista convivirá con outras escollas estilísticas, erixíndose como alternativa á modernidade ou, se cadra, como antimodernidade declarada.
​
A través da mostra poderán verse as diferentes opcións rexionalistas dos Antonio Palacios, Jenaro de la Fuente, José María Banet ou Constantino Candeira, entre outros, así como obras tan relevantes como a Residencia de Estudantes (1931-1965) ou o Mercado de Abastos do asturiano Joaquín Vaquero Palacios. Así mesmo, preséntase a virtualización 3D realizada en colaboración co Centro Infográfico Avanzado de Galicia da Rúa Galicia con que Antonio Palacios pretendía unir Porta Faxeira co Obradoiro e que é a gran obra do urbanismo rexionalista.

Para poder asistir compre anotarse antes do 16.10.2026 ás 20h.  mandando un correo a [email protected], indicando: DI, nome e apelidos. Avisaremos por correo electrónico se estades admitidos. 

A AC. O Galo presenta o libro de Suso Seixo titulado O SINDICALISMO OBREIRO NACIONALISTA GALEGO.  Entrada libre até encher.
Terá lugar o vindeiro xoves, 8 de outubro, ás 20:00h.  Na Sala Moncho Reboiras (Avda. De Lugo nº 219, baixo, Santiago).
Falarán:
Anxo Louzao, Secretario do Padroado da Fundación Moncho Reboiras
Elvira Souto, activista social.
Suso Seixo Fernández, autor do libro e Presidente da Fundación Moncho Reboiras.
Suso Seixo naceu en Curtis, é licenciado en Ciencias Biolóxicas pola USC e foi Secretario Xeral da Confederación Intersindical Galega (CIG) desde 2001 a 2017. Actualmente é Presidente do Padroado da Fundación Moncho Reboiras e membro do Secretariado Político da UPG. Autor de numerosos artigos para as revistas Lume, Eixo, Tempo Sindical, Terra e Tempo, Enxergar e o xornal Nós Diario. Foi Coautor do libro O nacionalismo galego na década de 1970 e autor do libro O sindicalismo obreiro nacionalista galego (1970-2020) que hoxe presentamos.
No acto, os intervintes falarán do proceso histórico de conformación do sindicalismo obreiro nacionalista galego no que poderiamos distinguir tres etapas:
Unha primeira etapa entre os anos 1972 e 1985.- Estamos a falar dunha etapa que vai desde o seu nacemento até a súa ruptura e división en dúas centrais sindicais (INTG/CXTG). Empeza nos primeiros anos da década de 1970 coa incorporación á UPG de  cadros sindicais provenientes de Galicia Socialista e Organización Obreira e a conformación da Fronte Obreira da UPG (1973) que promovería a formación dos primeiros xermolos sindicais e posteriormente os primeiros sindicatos nacionalistas de sector (UTEG, UTBG, UTSG, SGTM e SOG). Posteriormente constituiríase, no ano 1977, a primeira central sindical nacionalista, a ING, que se unificaría en 1980 coa CTG para conformar a ING/CTG, que pasaría a denominarse INTG no ano 1981, á que se uniría en 1982 a CSG. Todo este proceso acabaría coa ruptura da INTG en 1985, nacendo unha nova central nacionalista a CXTG, rematando así de forma virulenta e frustrante cun traballoso e exitoso camiñar na conformación dunha central sindical galega con capacidade de disputarlle ao sindicalismo españolista a dirección da conflitividade laboral en Galiza.
Unha segunda etapa que iría do ano 1985 ao ano 2001.- Pola transcendencia que tivo para o futuro da loita laboral e social na Galiza, e para o nacionalismo no seu conxunto, cómpre salientar desta etapa todo o esforzo que supuxo o proceso de superación da ruptura sindical do ano 1985, coa conseguinte unificación da INTG e a CXTG-IN, no ano 1994, para conformar a Confederación Intersindical Galega (CIG). Proceso que pasou por unha primeira fase coa creación da coalición electoral, a Converxencia Intersindical Galega, no ano 1990, e que se pode dar por consolidado coa celebración do terceiro congreso da CIG, no ano 2001.
A creación da CIG fixo posíbel que o sindicalismo nacionalista se situase de novo en condicións de disputarlle ao sindicalismo españolista a hexemonía e a dirección do movemento obreiro galego, como así terminou sucedendo, converténdose a CIG na primeira forza sindical en afiliación e representación nos centros de traballo.
Unha terceira etapa, comprendida entre o ano 2001 e a actualidade.- Estamos a falar dunha etapa na que o sindicalismo nacionalista materializaba o sorpasso ao sindicalismo español (CCOO/UGT), situándose como segunda forza en representación nos centros de traballo, no ano 2007, con 5.627 delegados e delegadas (28,6% do total dos elixidos en Galiza), converténdose na primeira central sindical de Galiza en afiliación, no ano 2008, (cun total de 66.500 persoas afiliadas), para xa proclamarse no ano 2019 na primeira central sindical en Galiza, con 4.548 delegadas e delegados sindicais (o 29,37% do total dos elixidos), practicamente catro puntos por riba de CCOO e UGT, ao tempo que se mantiña –e mantén– como primeira central sindical en afiliación e capacidade de mobilización.
 

A AC. O Galo organiza un coloquio con Xosé Ramón Ermida titulado A BATALLA POLA NACIÓN.  Entrada libre até encher.
Terá lugar o vindeiro xoves, 24 de setembro, ás 20:00h.  no Espazo Enocultural Vide-Vide (Rúa Fonte de Stº Antonio nº 10, Santiago).
Falarán:

• María Antonia Pérez, Presidenta da A.C. O Galo.
• Rubén Cela, , economista.
• Xosé Ramón Ermida Meilán, autor do libro.

Xosé Ramón Ermida é xornalista de Nós Diario e investiga sobre a historia do nacionalismo e dos movementos sociais e políticos da Galiza contemporánea.
 Acada de publicar o libro A BATALLA POLA NACIÓN Historia da creación e consolidación da Unión do Povo Galego. Volume I (1950-1966), editado pola Fundación Terra e Tempo de Estudos Nacionalistas, que recolle a crónica do conflito ideolóxico e político ao redor do feito galego, das posibilidades, capacidades e estratexias do país para desenvolverse e do seu papel no mundo e no Estado.
O tempo político que debulla este traballo é o da década dos 50 e dos primeiros 60. Nel percorrésense as diverxencias do núcleo liderado por Ramón Piñeiro con Daniel Castelao e o nacionalismo exiliado en América, a primeira contestación das novas xeracións á política do grupo Galaxia, a aparición do asociacionismo cultural, o nacemento e morte do Consello da Mocidade, o nacemento do Partido Socialista Galego (PSG) e da Unión Cristián-Demócrata da Galiza (UCDG) e a constitución en 1964 da Unión do Povo Galego, co que se inaugura o capítulo contemporáneo do nacionalismo galego.

​Xosé Ramón Ermida Meilán (Foz, 1973)
Xornalista en Nós Diario, onde asina co pseudónimo de Xacobe Ferreiro e Cilia Torna, realizou diversos traballos de investigación histórica centrados, fundamentalmente, no nacionalismo galego, na represión e na resistencia antifranquista e nos movementos sociais e políticos da Galiza contemporánea. Así, deu ao prelo o libro Mortos por amor á terra. A represión sobre o nacionalismo galego, 1936-1950 (2016); As Irmandades da Fala (2017).
Tamén se achegou á historia dos movementos sociais e políticos na Galiza contemporánea, coordinando o libro Rebeldía galega contra a inxustiza (2018), onde publicou un traballo sobre o masacre da Oseira. Tamén coordinou o libro Galiza 1968.A consciencia avivada (2018).

​A BATALLA POLA NACIÓN é a crónica dun conflito ideolóxico e político ao redor do feito galego, das posibilidades, capacidades e estratexias do país para desenvolverse e do seu papel no mundo e no estado. Esta batalla arrancou na segunda metade dos anos 40, desenvolveuse na década dos 50 e intensificouse nos primeiros 60, sen escapar ás grandes tendencias e correntes que marcaron o mundo após da II Guerra Mundial, moi particularmente aos pólos en fricción da denominada Guerra Fría, onde a loita anticolonial impulsada polos movementos de liberación nacional apareceu como punto central.
O tempo político que debulla este traballo é o da década dos anos 50 e os primeiros 60. Nel percórrense as diverxencias do núcleo liderado por Ramón Piñeiro con Daniel Castelao e o nacionalismo exiliado en América, a primeira contestación das novas xeracións á política do grupo Galaxia, a aparición do asociacionismo cultural, o nacemento e morte do Consello da Mocidade, o nacemento do Partido Socialista Galego e da Unión Cristián-Demócrata de Galicia e da constitución en 1964 da Unión do Povo Galego, recuperando o nome e o programa dunha organización impulsada en outono de 1963 en Madrid.
O nacionalismo estivo no centro de todas as loitas e batallas que se relatan neste traballo. Mentres o grupo ligado a Ramón Piñeiro o consideraba como unha fase “atrasada” e “superada” do galeguismo e cuestionaba a proposta doutrinal sistematizada no libro Sempre en Galiza, os sectores organizados arredor do Consello de Galiza en Bos aires afirmaban a súa vixencia e reivindicaban o herdo teórico de Daniel Castelao. Unha postura semellante defenderon  nos primeiros 60 un grupo de mozos que tomaron contacto coa cuestión galega no colectivo Brais Pinto e impulsaron o Consello da Mocidade e posteriormente, o 25 de xullo de 1964,a Unión do Povo Galego, inaugurando o capítulo contemporáneo da nacionalismo galego.

Prezad@ soci@: 
MOITA SORTE E MOITO ANIMO PARA O NOVO CURSO! 
Na AC. O Galo comezámolo homenaxeando a Begoña Caamaño, escritora, xornalista, loitadora sindicalista e feminista, cun roteiro-coloquio no que desexamos contar con aportacións e preguntas.
DIALOGO  COS  ESPAZOS  DE  BEGOÑA  CAAMAÑO
O percorrido contará con catro paradas en lugares moi frecuentados por ela e nos que nos falarán de distintos aspectos da súa vida e obra: Amanda Álvarez, Purificación Cabido, Marta Dacosta e Marga do Val.
Lugar de saída: rúa de San Pedro nº16.
data e hora: venres 11 de setembro de 2026 ás 17:30h.
Compre anotarse.

Begoña Caamaño Rascado (Vigo, 14 de outubro de 1964-Santiago, 27 de outubro de 2014) 
Comezou traballando en Vigo en Radio Popular, Radio del Noroeste, como correspondente da Axencia de Noticias de Galicia. Tamén estivo no diario El Sol e colaborou en A Nosa Terra. Despois de 1989 incorporouse á Radio Galega-Vigo, pasando logo á redacción de Santiago e incorporándose aos programas Diario Cultural, Andando a Terra, Club Cultura, Expresso de Medianoite, así como aos servizos informativos da Radio Galega.
En 1987 participou no I Congreso do Sindicato de Información de Galiza, pertenceu ao comité de empresa de Radio Galega, presidiu o Comité Interempresas da Corporación de Radio e Televisión de Galicia e denunciou a manipulación realizada na información emitida por estes medios. 
Ademais de varios relatos escribiu dúas novelas, Circe ou o pracer do azul (2009), e Morgana en Esmelle (2012), unha revisión e recreación do mito de Circe. Obtivo o premio da Crítica de Narrativa Galega da Asociación Española de Críticos Literarios, o Antón Losada Diéguez de creación literaria, o Ánxel Casal  e o da Asociación de Escritores en Lingua Galega. Nelas algún dos personaxes utilizan un vocabulario propio da xente do común e aínda así a súa prosa é rica, concisa e elegante, con pulsacións tonais non repetitivas que orixinan unha secuencia narrativa envolvente e dinámica. Por outra banda, as súas obras teñen toques do realismo máxico e lense sen moito esforzo pois non emprega o argumento quebrado. Xosé Manuel Eiré, referíndose a Morgana en Esmelle, sinalou a súa «filiación cunqueiriana» e tamén a «reivindicación feminista».
Begoña Caamaño, entendía o feminismo como unha práctica política. En 1997 foi unha das promotoras da Asociación de Mulleres Galegas na Comunicación, que nacía para defender o trato igualitario no eido laboral e estudar a imaxe da muller transmitida polos medios. Estivo contra da violenica de xénero, e a prol da insubmisión, do aborto, dos dereitos das mulleres. Militou no sindicato nacionalista CIG, formou parte de Mulheres Nacionalistas Galegas, da Marcha Mundial das Mulleres e colaborou moi activamente na campaña "Dou a cara" organizada polo BNG para defender a Sanidade e o Ensino Público Galego e ir contra o decreto de plurilingüismo do Partido Popular.
En 1927, a Real Academia da Lingua galega dedicoulle o Día das Letras Galegas.

O próximo sábado, 18 de xullo de 2026 ás 12h, a Federación Galiza Cultura, da man da AC. O Galo e a AC Vagalumes, celebra no cumio do Pico Sacro a LECTURA DO ALBA DE GLORIA DE CASTELAO, un dos textos máis fermosos da literatura galega e que o noso grande político e artista escribiu estando xa exiliado en Bos Aires.
Cada ano lembramos así a subida a este monte de Afonso R. Castelao e un grupo de amigos seus, algúns deles membros das Irmandades da Fala. A AC. O Galo convídate á esta lectura e á visita guiada que realizaremos despois de xantar de campo. Non necesitas anotarte, podes traer contigo acompañantes, cada quen utilizará o transporte que coide máis acaído e traerá a súa comida.
​
                 ALBA DE GLORIA, SÁBADO 18.07.2026 ás 12h. NO CUMIO DO PICO SACRO:
12h: Benvida e intervención de Cesáreo Sánchez, presidente da Asociación de Escritor@s en Lingua Galega.
12: 30h: Rubida ao último treito do cumio do Pico Sacro con descanso na capela. Xa no petouto, a AC. Vagalumes, a AC. O Galo e varias das persoas, lerán Alba de Groria de Castelao.
13:30h: Baixada con parada para ver a chamada cova da Raíña Lupa.
15:00 aprox.: Xantar de convivio en Carboeiro. Cada quen levará a súa comida, bebida e cubertos.
Non precisades apuntarvos.

O próximo sábado, 18 de xullo de 2026, ás 17:00h. a AC O Galo convídavos á visita guiada ROMÁNICO COMPOSTELÁN NAS TERRAS DO ULLA E DEZA.
17:00h: Comezo da visita na igrexa de San Pedro de Ansemil, logo  visitaremos a de Breixa e o castro de Toiriz. 
Estes tres bens patrimoniais están separados por escasa distancia pero para ir velos necesítase coche. Por outra banda, o traxecto que percorreremos a pé é moi pouco é moi doado de andar. Duración prevista: dúas horas.
 Non precisades apuntarvos.

PROGRAMA
09:50h  Embarque no porto de SANTADRÁN DE COBRES (VILABOA). 
10:45h  Visita guiada pola Illa da Memoria-San Simón
12:00h  ACTO CENTRAL: “90 ANOS Á PROCURA DA VERDADE, A XUSTIZA E A REPARACIÓN”. Intervirán:
- Elvira Souto (Escritora. AC. O Galo de Santiago) “Moncho Reboiras, vítima do franquismo”.
- Xosé Mª Álvarez Cáccamo (Poeta. Asoc. A Regaduxa M.H. de Vilaboa).
- Olga Novo (Poeta. Asoc. para a Dignificación das Vítimas do Fascismo).
- Lectura do Manifesto das asociacións integrantes de Iniciativa Galega pola Memoria.
Actuación do grupo Barahúnda  e de Gaitas pola Memoria.
13:30h  Regreso ao porto de S. Adrián de Cobres (Vilaboa). 
15:00h  Saída para Barro. 
15:30h Chegada ao pazo da Crega, antiga propiedade dos Soutomaior (xantar no patio de armas).  
17:30/18h: Visita guiada ás igrexas de Agudelo e de Curro. Logo imos á fervenza do Barosa.

Como todos os anos a esta altura chega o Convivo da Cultura Galega, desta volta a celebrar a súa XIIIª edición, o sábado 11 de xullo, que coma sempre se desenvolverá no Campo de Santa Isabel, en Outeiro de Rei. Estades convidados.

Vai a súa programación: 

• Recepción das persoas participantes a partir das 11.15 horas, na Casa-Museo Manuel María como punto de encontro, onde acollerá a música da coral Solfa. 

• Ás 11.45 horas, andaina cara ao cemiterio onde se levará a cabo un pequeno acto en lembranza de Manuel María e de Saleta, con traslado posterior para o campo de Santa Isabel.

• Ás 12.30 horas, andaina pola beira do río Miño amenizado coa actuación da Banda de Música Sons e Soños de Rábade, Begonte, Outeiro e Friol, dirixida por Armando Morales. Nesta ocasión, a banda estará acompañada por Uxía, que alén de interpretar unha serie de composicións conxuntamente, cantará en solitario algunhas pezas do seu último traballo dedicado a Begoña Caamaño.

• Ao remate, contra as 14.00 horas, comezará o xantar en convivio.

• Ás 16.30 horas, continuará a festa cunha foliada conducida por Xurxo Souto, e onde porá a música Sons da Chaira, Música na Eira, Mestura de Nete, e o grupo de cantos de taberna de Xermolos, Tradivivas Agra e Parabéns.

Unha vez máis a nosa asociación colabora co festival Atlántica, que este ano inclúe o espectáculo INEQUIVOCAMENTE no que actúan os contacontos Antonio Fontinha, e Amaia Elizagoieu. Para poder asistir compre anotarse en  comunicacion@ogalo.gal antes do 29.06.2026 ás 18h.
Lugar: Xardíns do CSC Maruxa e Coralia.
data e hora: mércores 1 de xullo, ás 21h.

O vindeiro  martes, 30 de xuño de 2026 ás 19:30h, comezando na Praza de San Martiño Pinario, faremos o roteiro  SCÓRPIO: COMPOSTELA E CARVALHO CALERO. Guiarao X.R. Lopéz Boullón, un dos estudosos da obra de Ricardo Carvalho Calero.  O percorrido, con catro paradas, seguirá a narración de Scórpio relacionándoa coa actividade de Carballo cando estudaba na USC.
O obxectivo é achegarnos a unha historia colectiva nun período comprendido entre dous golpes de estado (1923-1936), coincidentes coa fundación e a desaparición do Seminario de Estudos Galegos. Supón, adentrarnos na vida das e dos escolares, nas súas relacións,  sentirmos os seus devezos, as súas emocións, o seu soño, nun tempo de sementeira nos eidos cultural, social e político.

Compre anotarse en comunicacion@ogalo.gal antes do 29.06.2026 ás 18h.


Scórpio: Compostela e Carvalho Calero
Scórpio foi, e non dubido que aínda é, unha proposta poliédrica e polifónica pois velaí como, desde a rica multiplicidade de voces narrativas abeirada á estrutura de saga, nela conflúen elementos de diversa filiación transformándose nun artefacto que se converte, no fondo, nunha novidosa mestura aquilatada de novela histórica e memorial -pioneira dalgún xeito de tantas pezas que viñeron despois pois remite ao período que vai de 1910 a 1938-, autobiográfica, heterobiográfica e nalgunha medida realista e xeracional tamén.
                         Arturo Casas, Ex umbra in solem, Fugas, La Voz de Galicia, 2 de novembro de 2020.
 
Pasear Compostela, un século despois do ingreso de Ricardo Carvalho Calero na Universidade, a un ano de celebrar o corenta aniversario da edición de Scórpio é rememorar a súa figura, o seu compromiso universitario, intelectual e político. Revivir a crónica daqueles anos, o relato da súa propia vida, a súa mocidade, caracterizada polo seu signo zodiacal, “nos aspectos positivos do seu carácter, pola afouteza, a tenacidade, a forza de vontade, a actitude reservada pero cortés, o sentido crítico e a sensibilidade” (Villanueva, 2020).
O obxectivo é achegarnos a unha historia colectiva nun período comprendido entre dous golpes de estado (1923-1936), coincidentes coa fundación e a desaparición do Seminario de Estudos Galegos. Supón, adentrarnos na vida das e dos escolares, nas súas relacións,  sentirmos os seus devezos, as súas emocións, o seu soño, nun tempo de sementeira nos eidos cultural, social e político.
Con tan só catro paradas o tránsito pola Compostela de Scórpio, serao tamén polo espello da xeografía vital de Carvalho; partindo do primeiro lugar que o acolle cando ingresa na Universidade, no barrio de San Martiño, un espazo afectivo, gravado na súa memoria; onde coñeceremos como era a cidade, na altura.
A segunda paraxe, a Praza da Universidade é o lugar capital da acción, na acrópole da cultura, o espazo referencial, eixe sobre o que pivota a trama, onde Ricardo atopou unha ampla formación académica, vital e intelectual, mais o compromiso coa sociedade e coa propia institución; aspirando a que esta fose moderna e galega.
Logo faremos un alto nas Praterías, no contexto do galeguismo  e do advento da República, tras fitar a ollada na sé do SEG, á Ferradura e a Rúa do Vilar, espazos recorrentes e transcendentes no devir daquela época.  As Praterías e A Quintana son dúas prazas simbólicas que nos convidan a facer unha pausa poética.
E o ramo poñerémolo na Praza do Obradoiro, espazo que concitou a ilusión e a esperanza ao ser proclamada a II República. O traxecto pola democracia e o soño roto. O drama desta xeración e as lembranzas da vida en Santiago na nostalxia dos estudantes, combatentes, na Guerra Civil, onde o principal protagonista atopa a morte.
                                                                                                                      Xosé Ramón López Boullón


​XOSÉ RAMÓN LÓPEZ BOULLÓN
Profesor de Lingua galega e literatura galega no ensino secundario, en Santiago de Compostela.
Docente de cursos de lingua galega, linguaxe administrativa, xurídica e especialización para Mestres en diferentes institucións: DXPL, EGAP, Escola de Práctica Xurídica, USC, Concello de Santiago (1992-2002).
Asesor, corrector e supervisor lingúístico: responsable do Gabinete de Normalización Lingüística da Federación de Empresarios do Barbanza, TVG, Editorial Compostela S.A. no Grupo Correo Gallego, técnico lingüísta no Parlamento de Galicia) e, linguista no xornal Galicia Hoxe. (1993-2002).
Tradutor, nos citados xornais, na Sociedade de Desenvolvemneto Comarcal, CRTVG e outras entidades (1999-2000).
Formador de Formación continua na TVG (1999-2000).
Bolseiro e técnico do Proxecto Toponimia de Galicia (2002-2007).
Relatorios e publicacións salientables: Retallos dunha época ( artigo semanal no Galicia Hoxe); A conservación da toponimia (Galicia Hoxe, 2000); Toponimia en Santiago, un núcleo urbano no mundo rural (I Congreo Frei Martin Sarmiento, 2002); elaboración do xogo didáctico aTOPando Compostela (2010); os paseos “de que falam as rúas de Compostela” (Gentalha do Pichel, 2013);  Didáctica da toponimia ( Xornadas de toponimia no ensino, 2019); A toponimia de Ames ( RaG, Colección Terra Nomeada, 2019); A  Compostela de Scórpio, a Compostela de Ricardo Carvalho Calero (2019).
Actividade socio-cultural: secretario da Asociación de Veciños Casco Antigo (1993-1994); vogal da Coordinadora de Traballadoras/es de Normalización linigua galega (CTNL) (1999-2004),(2023-2025); membro da Asociación Galega de Onomástica (AGon), desde o ano 2000; socio da Asociación Cultural O Galo.