O obxectivo é achegarnos a unha historia colectiva nun período comprendido entre dous golpes de estado (1923-1936), coincidentes coa fundación e a desaparición do Seminario de Estudos Galegos. Supón, adentrarnos na vida das e dos escolares, nas súas relacións, sentirmos os seus devezos, as súas emocións, o seu soño, nun tempo de sementeira nos eidos cultural, social e político.
Compre anotarse en comunicacion@ogalo.gal antes do 29.06.2026 ás 18h.
Scórpio: Compostela e Carvalho Calero
Scórpio foi, e non dubido que aínda é, unha proposta poliédrica e polifónica pois velaí como, desde a rica multiplicidade de voces narrativas abeirada á estrutura de saga, nela conflúen elementos de diversa filiación transformándose nun artefacto que se converte, no fondo, nunha novidosa mestura aquilatada de novela histórica e memorial -pioneira dalgún xeito de tantas pezas que viñeron despois pois remite ao período que vai de 1910 a 1938-, autobiográfica, heterobiográfica e nalgunha medida realista e xeracional tamén.
Arturo Casas, Ex umbra in solem, Fugas, La Voz de Galicia, 2 de novembro de 2020.
Pasear Compostela, un século despois do ingreso de Ricardo Carvalho Calero na Universidade, a un ano de celebrar o corenta aniversario da edición de Scórpio é rememorar a súa figura, o seu compromiso universitario, intelectual e político. Revivir a crónica daqueles anos, o relato da súa propia vida, a súa mocidade, caracterizada polo seu signo zodiacal, “nos aspectos positivos do seu carácter, pola afouteza, a tenacidade, a forza de vontade, a actitude reservada pero cortés, o sentido crítico e a sensibilidade” (Villanueva, 2020).
O obxectivo é achegarnos a unha historia colectiva nun período comprendido entre dous golpes de estado (1923-1936), coincidentes coa fundación e a desaparición do Seminario de Estudos Galegos. Supón, adentrarnos na vida das e dos escolares, nas súas relacións, sentirmos os seus devezos, as súas emocións, o seu soño, nun tempo de sementeira nos eidos cultural, social e político.
Con tan só catro paradas o tránsito pola Compostela de Scórpio, serao tamén polo espello da xeografía vital de Carvalho; partindo do primeiro lugar que o acolle cando ingresa na Universidade, no barrio de San Martiño, un espazo afectivo, gravado na súa memoria; onde coñeceremos como era a cidade, na altura.
A segunda paraxe, a Praza da Universidade é o lugar capital da acción, na acrópole da cultura, o espazo referencial, eixe sobre o que pivota a trama, onde Ricardo atopou unha ampla formación académica, vital e intelectual, mais o compromiso coa sociedade e coa propia institución; aspirando a que esta fose moderna e galega.
Logo faremos un alto nas Praterías, no contexto do galeguismo e do advento da República, tras fitar a ollada na sé do SEG, á Ferradura e a Rúa do Vilar, espazos recorrentes e transcendentes no devir daquela época. As Praterías e A Quintana son dúas prazas simbólicas que nos convidan a facer unha pausa poética.
E o ramo poñerémolo na Praza do Obradoiro, espazo que concitou a ilusión e a esperanza ao ser proclamada a II República. O traxecto pola democracia e o soño roto. O drama desta xeración e as lembranzas da vida en Santiago na nostalxia dos estudantes, combatentes, na Guerra Civil, onde o principal protagonista atopa a morte.
Xosé Ramón López Boullón
XOSÉ RAMÓN LÓPEZ BOULLÓN
Profesor de Lingua galega e literatura galega no ensino secundario, en Santiago de Compostela.
Docente de cursos de lingua galega, linguaxe administrativa, xurídica e especialización para Mestres en diferentes institucións: DXPL, EGAP, Escola de Práctica Xurídica, USC, Concello de Santiago (1992-2002).
Asesor, corrector e supervisor lingúístico: responsable do Gabinete de Normalización Lingüística da Federación de Empresarios do Barbanza, TVG, Editorial Compostela S.A. no Grupo Correo Gallego, técnico lingüísta no Parlamento de Galicia) e, linguista no xornal Galicia Hoxe. (1993-2002).
Tradutor, nos citados xornais, na Sociedade de Desenvolvemneto Comarcal, CRTVG e outras entidades (1999-2000).
Formador de Formación continua na TVG (1999-2000).
Bolseiro e técnico do Proxecto Toponimia de Galicia (2002-2007).
Relatorios e publicacións salientables: Retallos dunha época ( artigo semanal no Galicia Hoxe); A conservación da toponimia (Galicia Hoxe, 2000); Toponimia en Santiago, un núcleo urbano no mundo rural (I Congreo Frei Martin Sarmiento, 2002); elaboración do xogo didáctico aTOPando Compostela (2010); os paseos “de que falam as rúas de Compostela” (Gentalha do Pichel, 2013); Didáctica da toponimia ( Xornadas de toponimia no ensino, 2019); A toponimia de Ames ( RaG, Colección Terra Nomeada, 2019); A Compostela de Scórpio, a Compostela de Ricardo Carvalho Calero (2019).
Actividade socio-cultural: secretario da Asociación de Veciños Casco Antigo (1993-1994); vogal da Coordinadora de Traballadoras/es de Normalización linigua galega (CTNL) (1999-2004),(2023-2025); membro da Asociación Galega de Onomástica (AGon), desde o ano 2000; socio da Asociación Cultural O Galo.
Feed RSS
