“Portais historiados da catedral de Santiago” é a seguinte palestra do ciclo Iconografía e Arquitectura na Catedral de Santiago de Compostela, s. XI-XV, organizado pola nosa asociación. A entrada é libre até encher o local.
Esta palestra será impartida por Manuel Antonio Castiñeiras González, catedrático de Historia da Arte Medieval na Universitat Autònoma de Barcelona O Acto rematará cunha visita de 15 minutos, guiada por este profesor ao interior da catedral compostelá. Deste xeito completaremos o que antes nos explicou e amosou en imaxes durante a súa palestra.
Día, hora e duración: martes, 9 de xuño, ás 19:15h. Aprox. 95 minutos.
Lugar: No Salón de Actos do Museo do Pobo Galego
Manuel Castiñeiras é actualmente catedrático de Historia da Arte Medieval na Universitat Autònoma de Barcelona, onde traballa como docente e investigador desde 2010, e presidente do Comité Internacional de Expertos do Camiño de Santiago desde 2022. Anteriormente foi conservador e xefe da Colección de Arte Románica do Museu Nacional d’Art de Catalunya (Barcelona) (2005-2010), así como profesor titular de Historia da Arte da Universidade de Santiago de Compostela (1997-2005).
Entre os seu méritos internacionais, cómpre salientar que foi Visiting Professor no Department of History of Art da University of Pennsylvania (EE. UU) (2012) e na Pontificia Universidade Católica de Goiás (Brasil) (PUC Goiás, 2024, 2026), Foi tamén Fellow da Japan Society for the Promotion of Science (JSPS) na Nagasaki Junshin Catholic University (Xapón) (2012), e Samuel H. Kress Senior Fellow no Center for Advanced Study in the Visual Arts (CASVA) na National Gallery de Washington (EE. UU), durante o ano académico 2017-2018.
É un recoñecido estudoso da arte románica, tanto no ámbito peninsular como en Europa, con importantes traballos sobre monumentos senlleiros como a catedral de Santiago, Ripoll, Conques, Cremona, etc. Nos últimos anos expandiu o seu campo de estudo a temas do Mediterráneo Medieval, a peregrinación a Terra Santa e os contactos con Bizancio, con importantes estudos sobre os códices iluminados bizantinos conservados en España. Entre as súas publicacións destaca: El calendario medieval hispano, 1996; El Pórtico de la Gloria, 1999; A vieira en Compostela, a insignia da peregrinación xacobea, Santiago, 2007; Galicia e os Camiños de Santiago, Xunta de Galicia, 2016, reed. 2025). Foi comisario de grandes exposicións internacionais como: O románico e o Mediterráneo. Cataluña, Toulouse e Pisa, 1120-1180, MNAC, 2008; Compostela e Europa. A historia de Diego Xelmírez, París, Roma, Santiago, 2010, e Sant Pere de Rodes i el Mestre de Cabestany. La creació d’un mite, MNAC, 2026.
Os portais historiados da catedral de Santiago -a desparecida Porta Francíxena e a Porta das Praterías-, que foron levados a cabo entre 1101 e 1111/1112, constitúen a máxima expresión da que ten sido chamada “arte xelmiriana”. Estas fachadas esculturadas compostelás supuxeron un gran salto cara a diante con respecto ás experiencias previas dos obradoiros activos no Camiño de Santiago a finais do século XI e constitúen un punto de referencia ineludible da arte europe daqueles tempos.
Tanto a Porta Francíxena como Praterías son froito do obradoiro internacional que entón traballaba en Compostela grazas, en parte, ás viaxes emprendidas polo bispo Diego Xelmírez en 1100 e 1105 por terras galas e italianas, que facilitaron tanto a contratación de artistas como o acceso privilexiado a modelos. Compostela converteuse así nun centro creativo e internacional do románico pleno, no que se coñecían as novidades que se estaban a levar a cabo na Porta Miègeville de Tolosa (1100-1105), no Portal Occidental de Conques (ca. 1100), en Cluny III, na catedral de Módena (1099-1106) e mesmo na Roma papal do renacemento paleocristián.
De feito, moitas das peculiaridades tipolóxicas (porta bífora con relevos), temáticas (apostolados, teofanías, repertorios profanos) e programáticas (exaltación da vita apostolica, condena dos vicios) das fachadas compostelás derivan de monumentos galos. Do mesmo modo, a experiencia italiana de Xelmírez e os seus acompañantes está na base do uso das imaxes como “escritura para iletrados”, o gusto pola narración e a cita á tradición paleocristià romana.
Como resultado, as fachadas compostelás desenvolveron uns programas figurativos e iconográficos de tipo orixinal e vangardista, nos que se sintetizaban as diversas experiencias derivadas da arte dos camiños de peregrinación e se facía explícita a adherencia de Compostela á emerxente arte da reforma greogriana.
Esta palestra será impartida por Manuel Antonio Castiñeiras González, catedrático de Historia da Arte Medieval na Universitat Autònoma de Barcelona O Acto rematará cunha visita de 15 minutos, guiada por este profesor ao interior da catedral compostelá. Deste xeito completaremos o que antes nos explicou e amosou en imaxes durante a súa palestra.
Día, hora e duración: martes, 9 de xuño, ás 19:15h. Aprox. 95 minutos.
Lugar: No Salón de Actos do Museo do Pobo Galego
Manuel Castiñeiras é actualmente catedrático de Historia da Arte Medieval na Universitat Autònoma de Barcelona, onde traballa como docente e investigador desde 2010, e presidente do Comité Internacional de Expertos do Camiño de Santiago desde 2022. Anteriormente foi conservador e xefe da Colección de Arte Románica do Museu Nacional d’Art de Catalunya (Barcelona) (2005-2010), así como profesor titular de Historia da Arte da Universidade de Santiago de Compostela (1997-2005).
Entre os seu méritos internacionais, cómpre salientar que foi Visiting Professor no Department of History of Art da University of Pennsylvania (EE. UU) (2012) e na Pontificia Universidade Católica de Goiás (Brasil) (PUC Goiás, 2024, 2026), Foi tamén Fellow da Japan Society for the Promotion of Science (JSPS) na Nagasaki Junshin Catholic University (Xapón) (2012), e Samuel H. Kress Senior Fellow no Center for Advanced Study in the Visual Arts (CASVA) na National Gallery de Washington (EE. UU), durante o ano académico 2017-2018.
É un recoñecido estudoso da arte románica, tanto no ámbito peninsular como en Europa, con importantes traballos sobre monumentos senlleiros como a catedral de Santiago, Ripoll, Conques, Cremona, etc. Nos últimos anos expandiu o seu campo de estudo a temas do Mediterráneo Medieval, a peregrinación a Terra Santa e os contactos con Bizancio, con importantes estudos sobre os códices iluminados bizantinos conservados en España. Entre as súas publicacións destaca: El calendario medieval hispano, 1996; El Pórtico de la Gloria, 1999; A vieira en Compostela, a insignia da peregrinación xacobea, Santiago, 2007; Galicia e os Camiños de Santiago, Xunta de Galicia, 2016, reed. 2025). Foi comisario de grandes exposicións internacionais como: O románico e o Mediterráneo. Cataluña, Toulouse e Pisa, 1120-1180, MNAC, 2008; Compostela e Europa. A historia de Diego Xelmírez, París, Roma, Santiago, 2010, e Sant Pere de Rodes i el Mestre de Cabestany. La creació d’un mite, MNAC, 2026.
Os portais historiados da catedral de Santiago -a desparecida Porta Francíxena e a Porta das Praterías-, que foron levados a cabo entre 1101 e 1111/1112, constitúen a máxima expresión da que ten sido chamada “arte xelmiriana”. Estas fachadas esculturadas compostelás supuxeron un gran salto cara a diante con respecto ás experiencias previas dos obradoiros activos no Camiño de Santiago a finais do século XI e constitúen un punto de referencia ineludible da arte europe daqueles tempos.
Tanto a Porta Francíxena como Praterías son froito do obradoiro internacional que entón traballaba en Compostela grazas, en parte, ás viaxes emprendidas polo bispo Diego Xelmírez en 1100 e 1105 por terras galas e italianas, que facilitaron tanto a contratación de artistas como o acceso privilexiado a modelos. Compostela converteuse así nun centro creativo e internacional do románico pleno, no que se coñecían as novidades que se estaban a levar a cabo na Porta Miègeville de Tolosa (1100-1105), no Portal Occidental de Conques (ca. 1100), en Cluny III, na catedral de Módena (1099-1106) e mesmo na Roma papal do renacemento paleocristián.
De feito, moitas das peculiaridades tipolóxicas (porta bífora con relevos), temáticas (apostolados, teofanías, repertorios profanos) e programáticas (exaltación da vita apostolica, condena dos vicios) das fachadas compostelás derivan de monumentos galos. Do mesmo modo, a experiencia italiana de Xelmírez e os seus acompañantes está na base do uso das imaxes como “escritura para iletrados”, o gusto pola narración e a cita á tradición paleocristià romana.
Como resultado, as fachadas compostelás desenvolveron uns programas figurativos e iconográficos de tipo orixinal e vangardista, nos que se sintetizaban as diversas experiencias derivadas da arte dos camiños de peregrinación e se facía explícita a adherencia de Compostela á emerxente arte da reforma greogriana.
Feed RSS
