Facendo Cultura en Compostela desde 1961
O Galo
  • Novas
  • Actividades
    • Servizos
  • Arquivo
    • Fotográfico
    • Documental
  • Faite soci@

de prantos e cantos. concerto do grupo de música antiga 1500

21/12/2025

0 Comentários

 
Fotografia
A AC. O Galo organiza, coa colaboración da Excelentísima Deputación Provincial da Coruña, o concerto de música medieval do Grupo Música Antiga 1500 titulado
               DE PRANTOS E CANTOS
Terá lugaro vindeiro 29 de decembro no Museo das Peregrinacións e de Santiago
Para poder asistir hai que anotarse no correo [email protected], antes do 27 de decembro ás 17h., poñendo o nome, os dous apelidos e o nº do DI.  As persoas que teñan praza recibirán un email de confirmación. 

NOTAS AO PROGRAMA
 
O programa xira arredor do Pranto da Frouseira. O seu carácter, entre o culto e o tradicional, e a súa métrica de romance serven de escusa ao noso grupo para adaptalo á música dun romance de Juan del Encina, Mi libertad en sosiego. É este un autor que amosou tamén, ao longo da súa obra, grandes dotes para asimilar a poesía de orixe popular. Así, as pezas do concerto de hoxe, escollidas de proxectos aparentemente moi diversos, nos que estivemos a traballar este ano que remata, mesturan tamén, sen solución de continuidade, o culto e o popular. Amosamos así como o carácter modal de moitas das nosas músicas se fusiona con naturalidade con pezas que as precederon en varias centurias.
 
O texto do pranto, que figura no centro do programa, relata a traizón e posterior axustizamento do mariscal Pardo de Cela. Aparece recollido no Memorial de la Casa de Saavedra, impreso en Granada en 1674 e cuxo autor resulta ser Fernando de Saavedra Rivadeneyra. Hai consenso entre os principais estudosos do asunto (José Antonio Souto Cabo, Xohán Xabier Baldomir Cabanas ou Xosé Ramón Pena, entre outros) en que o romance é unha falsificación no tocante á súa cronoloxía. É dicir, non data de comezos do século XVI, como pretende o seu autor, senón que sería composto a propósito en 1674, co obxectivo de xustificar diante do rei Carlos II, os ascendentes nobiliarios do autor, entre os que figuraba Pardo de Cela. Sexa como for, desde a súa divulgación no século XIX, que iniciou Benito Vicetto ao incluílo na súa novela Los hidalgos de Monforte (1851), o romance ten cobrada xusta fama pola transcendencia, para a historia de Galiza, dos feitos que nel se relatan.
 
O Pranto da Frouseira ven acompañado no concerto, por outros dous prantos medievais directamente vinculados co Reino de Galiza. Estes dous prantos son unha pequena escolma das pezas que formaron parte, recentemente, dun concerto incluído no proxecto Laudatio Funebris, de a Central Folque, merecedor dun primeiro premio no certame “Fondos de proxectos culturais Reino de Galiza” da Deputación da Coruña.
 
O primeiro dos prantos é o planh máis antigo conservado en occitano, composto polo trobador Cercamon en memoria de Guillerme X de Aquitania († 1137), falecido durante unha peregrinación a Compostela ou, segundo indica o propio pranto, quizais na mesma cidade. O propio Cercamon é un dos primeiros troubadours occitanos coñecidos, só precedido no tempo polo pai de Guillerme X, isto é, Guillerme IX (1071-1126). O segundo é un dos dous prantos que Pero da Ponte dedica á morte dos pais de Afonso IX “O Sabio”, Fernando III e Beatriz de Suabia. Están escritos en pleno século XIII, o período de máximo esplendor da literatura trobadoresca galego-portuguesa, da que Pero da Ponte, con 53 textos conservados, é un dos máis prolíficos representantes. Escoitaremos no concerto o que lamenta o pasamento de Fernando III († 1252), fillo de Afonso VIII de Galiza e León.
 
Entreverando estas pezas de carácter fúnebre, atopamos diversas pezas de música tradicional galega que formaron parte do programa que tivemos ocasión de interpretar no pasado mes de setembro, dentro do “Segundo serán galego en Viena”, un espazo que pretende propiciar o encontro entre as culturas galega e austríaca, organizado conxuntamente polos festivais ViertelBarock (Viena) e Espazos Sonoros (Galicia). Se o ano pasado conmemorouse a obra da poeta coruñesa Luísa Villalta, desta volta púxose o foco na música e na lingua galegas, para celebrar e recoñecer os valores da poesía popular transmitida a través da oralidade de xeración en xeración.
 
Daquela, incluímos en primeiro lugar unha “muiñeira”, neste caso interpretada con violín, reproducindo así a versión que tocaba o famoso Florencio López, o chamado “cego dos Vilares”, en referencia ao seu lugar de orixe, na montaña galega. Florencio foi un dos últimos violinistas cegos itinerantes de Galicia, e del se conservan diversas gravacións fonográficas, e tamén en vídeo (xa nos últimos anos da súa vida). Despois desta introdución instrumental, poderemos escoitar un romance, recollido nunha das primeiras compilacións de música tradicional galega, o cancioneiro de Casto Sampedro. Non resulta sinxelo trazar a orixe destes romances, mais podemos supoñer que o pobo se inspirou, recolleu e transformou romances coñecidos das máis diversas procedencias, ademais de crear os seus propios. O precedente do Romance de Bernaldino e Sabeliña é un lai bretón medieval. Máis adiante no programa, escoitaremos tamén outro romance o do Cego Andante ou tamén chamado Romance do Conde Alberto, con temática de carácter cabaleiresco. Mais antes, interpretaremos instrumentalmente unha Cantiga de Santa María, do rei Alfonso IX “O Sabio”, proba, como xa dixemos, do ben que combinan repertorios aparentemente tan distantes no tempo.
 
Cara o final do programa escoitaremos a versión á gaita dunha fermosa cantiga popular, que preludia unha peza tradicional, que goza na actualidade de merecida fama: O ferreiro vai fóra. Consérvanse varias letras recollidas en diversos puntos de Galicia e, como sucede con tantas outras pezas do repertorio, aínda que as letras e as rimas coinciden, as músicas non sempre o fan. Neste caso xuntamos textos recollidos en dous puntos bastante distantes da xeografía galega como son Xove, na costa norte de Lugo, e Baleira, na montaña desa mesma provincia. A melodía neste caso, será a que se interpretaba en Xove, e non a de Florencio. E remata o programa cun canto de carácter comunal, Lévoche no corazónhe, con carácter alegre e de festa, como corresponde á celebración do encontro e amizade entre veciños que enxalza a peza, e que aquí queremos tamén celebrar.

                                                                                                                          Grupo de Música Antiga 1500
0 Comentários



Deixe uma resposta.

    Arquivos

    Janeiro 2026
    Dezembro 2025
    Novembro 2025
    Outubro 2025
    Setembro 2025
    Julho 2025
    Junho 2025
    Maio 2025
    Abril 2025
    Março 2025
    Fevereiro 2025
    Janeiro 2025
    Dezembro 2024
    Novembro 2024
    Outubro 2024
    Setembro 2024
    Julho 2024
    Junho 2024
    Maio 2024
    Abril 2024
    Março 2024
    Fevereiro 2024
    Janeiro 2024
    Dezembro 2023
    Novembro 2023
    Outubro 2023
    Setembro 2023
    Julho 2023
    Junho 2023
    Maio 2023
    Abril 2023
    Março 2023
    Fevereiro 2023
    Janeiro 2023
    Dezembro 2022
    Novembro 2022
    Outubro 2022
    Setembro 2022
    Julho 2022
    Junho 2022
    Maio 2022
    Abril 2022
    Março 2022
    Fevereiro 2022
    Janeiro 2022
    Dezembro 2021
    Novembro 2021
    Outubro 2021
    Setembro 2021
    Julho 2021
    Junho 2021
    Maio 2021
    Abril 2021
    Março 2021
    Fevereiro 2021
    Outubro 2020
    Maio 2020
    Março 2020
    Fevereiro 2020
    Janeiro 2020
    Dezembro 2019
    Novembro 2019
    Outubro 2019
    Setembro 2019
    Julho 2019
    Junho 2019
    Maio 2019
    Abril 2019
    Março 2019
    Fevereiro 2019
    Janeiro 2019
    Dezembro 2018
    Novembro 2018
    Outubro 2018
    Setembro 2018
    Julho 2018
    Junho 2018
    Maio 2018
    Abril 2018
    Março 2018
    Fevereiro 2018

    Feed RSS

    Imagen
    Imagem
    A Deputación da Coruña colabora coa concesión de subvencións, para que sexa posíbel a organización dalgunha destas actividades.

Com tecnologia Crie um website único com modelos personalizáveis.